Phong trào đấu tranh vũ trang trong chiến tranhTóm tắt mục II. Phong trào đấu tranh vũ trang trong chiến tranh thế giới thứ nhất II. Phong trào đấu tranh vũ trang trong chiến tranh thế giới thứ nhất 1. Hoạt động của Việt Nam Quang phục hội - Lãnh đạo: Phan Bội Châu. - Lực lượng: công nhân, viên chức hỏa xa tuyến Hải Phòng - Vân Nam. - Hình thức đấu tranh: vũ trang. - Hoạt động: + Tấn công các đồn binh Pháp ở Cao Bằng, Phú Thọ, Nho Quan, Móng Cái… + Phá nhà ngục Lao Bảo (Quảng Trị) - Kết quả: Thất bại và tan rã sau đợt khủng bố lớn năm 1916. 2. Cuộc vận động khởi nghĩa của Thái Phiên và Trần Cao Vân (1916) (Giảm tải) - Trần Cao Vân đã bị tù vì tham gia phong trào chống thuế ở Trung Kì năm 1908. Mãn hạn, ông bí mật liên hệ với Thái Phiên để xúc tiến khởi nghĩa. Hai ông đã mời vua Duy Tân tham gia với tư cách là người lãnh đạo tối cao cuộc khởi nghĩa.
Vua Duy Tân khi mới lên ngôi - Nhân dân Trung Kì, đặc biệt là số binh lính người Việt đã nhiệt liệt hưởng ứng lời kêu gọi của Thái Phiên và Trần Cao Vân, ráo riết chuẩn bị ngày khởi sự. - Khởi nghĩa dự định vào giữa tháng 5/1916, nhưng kế hoạch bị lộ => Pháp ra lệnh đóng cửa trại lính, tước vũ khí của binh lính người Việt, lùng bắt những người yêu nước. => Kết quả: Thái Phiên, Trần Cao Vân và vua Duy Tân bị giặc bắt. Nghĩa binh ở Thừa Thiên, Quảng Nam, Quảng Ngãi nổi dậy, nhưng thiếu người lãnh đạo nên tan rã nhanh chóng. 3. Khởi nghĩa của binh lính Thái Nguyên (1917) (Giảm tải) - Nguyên nhân: Binh lính người Việt được giác ngộ bởi lý tưởng yêu nước, đấu tranh cách mạng. - Lãnh đạo: Đội Cấn và Lương Ngọc Quyến.
Lương Ngọc Quyến - Địa bàn đấu tranh: Thái Nguyên. - Lực lượng tham gia: Binh lính người Việt trong quân đội Pháp. - Diễn biến chính: + Cuộc khởi nghĩa nổ ra đêm 30 rạng sáng 31/8/1917. Giám binh Nô-en bị giết. Quân khởi nghĩa chiếm các công sở, phá nhà tù, giải phóng tất cả tù nhân, làm chủ toàn bộ thị xã, trừ trại lính Pháp. + Lãnh đạo nghĩa quân phát hịch tuyên bố Thái Nguyên độc lập, đặt quốc hiệu là Đại Hùng, vạch tội ác của giặc Pháp, kêu gọi đồng bào vùng lên khôi phục nền độc lập của đất nước. + Thực dân Pháp quyết định đưa 2 000 quân lên Thái Nguyên tiếp viện. Cuộc chiến diễn ra ác liệt. Sau một tuần lễ làm chủ tỉnh lị, nghĩa quân phải rút ra ngoài và kéo dài cuộc chiến đấu được 6 tháng thì tan rã. 4. Những cuộc khởi nghĩa vũ trang của đồng bào các dân tộc thiểu số (Giảm tải) - Tại Tây Bắc, từ 1914 - 1916, bùng nổ cuộc khởi nghĩa của người Thái. - Năm 1918, đồng bào Mông vùng Lai Châu khởi nghĩa dưới sự lãnh đạo của Giàng Tả Chay. Cuộc khởi nghĩa kéo dài trong 4 năm, buộc chính quyền thực dân phải nới rộng ách kìm kẹp, áp bức đối với các dân tộc thiểu số ở Tây Bắc. - Ở vùng Đông Bắc, binh lính dồn Bình Liêu nổi dậy (11/1918), lôi cuốn đông đảo đồng bào các dân tộc Hán, Nùng, Dao ở địa phương tham gia. Đến giữa năm 1919, giặc Pháp mới dẹp yên được cuộc khởi nghĩa này. - Ở Tây Nguyên, đồng bào dân tộc thiểu số nhiều lần nổi dậy chống thực dân Pháp. Cuộc khởi nghĩa có ảnh hưởng lớn nhất là cuộc khởi nghĩa của đồng bào Mnông do N’Trang Long (từ 1916 - 1935). 5. Phong trào Hội kín ở Nam Kì Một số phong trào ở Nam Kì tồn tại dưới hình thức các Hội kín: Thiên địa hội, Phục hưng hội, … núp dưới hình thức tôn giáo, mê tín để dể tuyên truyền, vận động và hoạt động trong quần chúng. Tiêu biểu là Hội kín của Phan Xích Long. - Lãnh đạo: Phan Xích Long lãnh đạo - Thành phần: Chủ yếu là nông dân ở Nam Kì - Hoạt động: Phát triển rầm rộ ở miền Nam. Đáng chú ý nhất là vụ đột nhập vào Sài Gòn, mưu phá khám lớn để cứu Phan Xích Long - Kết quả: thất bại - Nguyên nhân thât bại: do thiếu sự lãnh đạo của giai cấp tiên tiến nhưng biểu lộ tinh thần quật khởi của nông dân miền Nam ND chính
xemloigiai.com
|